Wybierając nowe orynnowanie często skupiamy się na materiale, kolorze czy na producencie. Tymczasem bardzo ważnym elementem systemu jest dobór odpowiedniego rozmiaru rynien i rur spustowych. Od prawidłowego wymiarowania, dopasowanego do konkretnej powierzchni i kształtu dachu, zależy czy cała instalacja będzie w stanie efektywnie i bezpiecznie odebrać wodę opadową. Konsekwencje błędnego doboru rozmiaru mogą być bowiem bardzo dotkliwe. Decydując się na mały system rynnowy, ryzykujemy, że podczas intensywnych opadów deszczu nie nada z odbiorem wody. Efektem będzie niekontrolowane przelewanie się wody poza koryta rynnowe, powstawanie nieestetycznych zacieków na elewacji. Zimą natomiast stają się nawisy lodowe oraz uszkodzenia spowodowane przez zamarzającą wodę. Dlatego również warto mieć wiedzę jak odpowiednio przygotować rynny na zimę. Z drugiej strony wybór za dużego system, choć jest bezpieczniejszy pod kątem wydajności oznacza niepotrzebnie zawyżone koszty, jak i może zaburzyć proporcję oraz estetykę budynku.
Od czego zależy rozmiar systemu rynnowego?
Aby odpowiednio dobrać rozmiar rynien i rur spustowych, nie wystarczy kierować się jedynie estetyką czy materiałem. Bardzo ważne jest w tym precyzyjne określenie jak dużo wody system będzie musiał przyjąć i następnie odprowadzić. Na wydajność systemu rynnowego wpływa kilka podstawowych czynników technicznych:
- Efektywna Powierzchnia Dachu: W skrócie jest to EPD jednak jest to najważniejszy parametr, bardzo często nazywany powierzchnią odwadnianą. Przy obliczaniu EPD musimy uwzględnić również nachylenie dachu, ponieważ im jest ono większe, tym więcej wody opadowej może trafić do systemu. Pomimo że istnieją normy takie jak PN-EN 12056-3 oraz wzory pozwalające na obliczenie efektywnej powierzchni dachu, to najczęściej korzysta się z tabel oraz kalkulatorów udostępnianych przez producentów rynien. Kluczowe jest jednak to aby pamiętać, że EPD obliczamy zawsze dla tej konkretnej części dachu, z której woda będzie odprowadzana do jednego punktu spustowego.
- Nachylenie Dachu: Czynnik ten wpływa nie tylko na obliczanie EPD, ale również na dynamikę spływu wody. Im bardziej stromy dach, tym woda zabiera większej prędkości, co również należy uwzględnić przy doborze przepustowości rynien oraz rur spustowych, aby system nadążył z jej odbiorem podczas intensywnych opadów.
- Intensywność Opadów Deszczu W Regionie: Polska podzielona jest na strefy o różnej charakterystyce opadów. Producenci systemów rynnowych i normy techniczne przy wymiarowaniu uwzględniają miarodajne natężenie opadu deszczu dla danego regionu. Warto jednak mieć pełną świadomość również lokalnej specyfiki. W rejonach górskich oraz podgórskich mogą występować intensywne opady deszczu.
- Rozmieszczenie i Liczba Rur Spustowych: Jest to bardzo ważny element projektowania całego systemu dachu. Im więcej zaplanujemy punktów odpływów oraz im bardziej optymalnie je rozmieścimy, tym mniejsza efektywna powierzchnia dachu będzie przypadać na jeden spust. Z kolei to pozwala często na zastosowanie rynien i rur o mniejszej średnicy.
Najpopularniejsze rozmiary rynien i ich zastosowanie
Znajomość czynników wpływających na dobór rozmiaru to jedno, ważna jest również orientacja w tym, jakie rozmiary systemów rynnowych są najczęściej oferowane. Zrozumienie typowych wymiarów oraz ich przeznaczenia ułatwia wstępną selekcję i rozmowę z projektantem lub wykonawcą. Producenci zazwyczaj podają rozmiary rynien w milimetrach, stosując charakterystyczny zapis „średnica rynny spustowej” lub „średnicy rury spustowej”. Warto jednak zapoznać się z najczęściej spotykanymi systemami rynnowymi:
- Systemy małe: Te najmniejsze rozmiary rynien przeznaczone są przede wszystkim do odwodnienia dachów o niewielkiej powierzchni. Znajdują one najczęściej zastosowanie w przypadku małych budynków gospodarczych, garaży wolnostojących, wiat, altan czy zadaszeń tarasów. Są odpowiednie dla dachów, których EPD przypadająca na jeden spust nie przekracza zazwyczaj ok. 50-70 m².
- Systemy Średnie: To zdecydowanie najpopularniejsza kategoria dla całego schematu systemu rynnowego. Dominuje ona w budownictwie jednorodzinnym w Polsce. Systemy takie jak rynny 125/90 czy 130/100 są standardowym i najczęściej optymalnym wyborem dla domów jednorodzinnych o dachach średniej wielkości. Rynny stalowe dla średnich systemów oferują bardzo dobry balans pomiędzy wydajnością a estetyką.
- Systemy Duże: Gdy mamy styczność z dachami o naprawdę dużej powierzchni, konieczne jest zastosowanie systemów o większej przepustowości. Dla przykładu rynny 150/100 lub 150/120 są często wybierane dla dużych domów jednorodzinnych, okazałych rezydencji lub niewielkich budynków wielorodzinnych. Radzą sobie one z odwodnieniem powierzchni dachowej gdzie EDP przekracza 150-200m².
Dlaczego Prawidłowe Wymiarowanie Rynien Jest Tak Ważne?
Podsumowując, prawidłowy dobór rozmiaru rynien i rur spustowych to znacznie więcej niż tylko techniczny detal, jest to fundamentalna decyzja, która bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo oraz trwałość budynku. Niewłaściwie dobrany i zwymiarowany system rynnowy może generować olbrzymie problemy. Dlatego bardzo ważne jest świadomego i rzetelnego podejście do tego etapu planowania. Pamiętajmy o konieczności obliczania efektywnej powierzchni dachu dla każdego punktu spustowego.
